Kaza Tespit Tutanağı Nedir, Nasıl Doldurulur ve Sorgulanır?
Yayın: 26 Mart 2026 | Güncelleme: 26 Mart 2026 | Yazar: OtoyerKaza tespit tutanağı, yalnız maddi hasarlı trafik kazalarında tarafların polis beklemeden doldurduğu resmi belgedir. Kaza tespit tutanağı nasıl doldurulur, hangi hallerde geçersiz olur, kaza tespit tutanağı sorgulama ve kaza tespit tutanağına itiraz süreci nasıl işler sorularını, 5 iş günü kuralı ve kusur oranı mantığıyla birlikte açıklıyoruz.
Kaza Tespit Tutanağı Nedir?
Kaza tespit tutanağı, yalnız maddi hasarlı trafik kazalarında tarafların olayın oluş şeklini yazılı olarak kayda aldığı ve imza ile onayladığı resmi belgedir.
Resmi adı Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı olan bu form, kazanın nasıl gerçekleştiğini, hangi araçların karıştığını, sürücü ve poliçe bilgilerini, darbe alan bölgeleri ve olay krokisini aynı evrak üzerinde toplar. Tarafların orada kusur oranı yazmasına gerek yoktur. Asıl işlevi, sigorta şirketlerinin ve SBM sisteminin değerlendirme yapabileceği düzgün bir dosya oluşturmaktır.
Bir başka önemli tarafı da şudur: küçük ve orta çaplı maddi hasarlı kazalarda sürücülerin saatlerce olay yerinde beklemesini önler. Trafik açılır, dosya dijital sürece taşınır ve kusur değerlendirmesi belge, fotoğraf ve kroki üzerinden yapılır. Kullanıcıların aradığı şey çoğu zaman "polis çağırmadan ne yaparım" sorusudur; bu form tam orada devreye girer.
Kaza Tespit Tutanağı Nereden Alınır?
Kaza tespit tutanağı, sigorta şirketlerinden temin edilebilir, PDF olarak indirilebilir ve araçta basılı halde saklanabilir. Kağıt form taşımak istemeyen sürücüler için mobil uygulama seçeneği de vardır. Yine de torpido gözünde birkaç boş nüsha bulundurmak, telefon şarjı ya da bağlantı problemi yaşanan anlarda işi kolaylaştırır.
Kaza Tespit Tutanağı Örneği İndir
Hangi Durumlarda Kaza Tespit Tutanağı Tutulur?
Her maddi hasarlı olayda otomatik olarak polis çağrılması gerekmez. Taraflar kendi aralarında tutanak düzenleyebilir; ancak bunun belli sınırları vardır. En sade haliyle, iki veya daha fazla aracın karıştığı, yalnız maddi hasar bulunan ve sürücülerin olayı belgeleyebildiği kazalarda bu yol kullanılabilir.
- Kazaya en az iki motorlu araç karışmış olmalıdır.
- Olay sadece maddi hasarla sonuçlanmış olmalıdır.
- Sürücülerin belge ve poliçe bilgileri yürürlükte olmalıdır.
- Taraflar olayı tutanakla kayıt altına alabilecek durumda olmalıdır.
- Form tüm ilgili sürücüler tarafından imzalanmalıdır.
Burada sık karıştırılan nokta şu: Tarafların olayın oluş şeklini yazması gerekir; kusur oranını taraflar belirlemez. "Ben haklıyım, sen suçlusun" cümlesi tek başına sonucu değiştirmez. Değerlendirme daha sonra sigorta şirketleri ve gerekirse komisyon tarafından yapılır.
Hangi Durumlarda Tutanak Tutulmaz?
Kaza tespit tutanağı, her trafik olayında kullanılmaz. Bazı durumlarda sürücüler arası form geçerli sayılmaz ve kolluk kuvveti tarafından düzenlenen resmi tutanak gerekir.
- Kaza tek taraflıysa.
- Sürücülerden birinin ehliyeti yoksa veya kullandığı araç için yeterli değilse.
- Araçlardan birinin geçerli zorunlu trafik sigortası yoksa.
- Sürücülerden birinde alkol, uyuşturucu veya akıl sağlığı şüphesi varsa.
- Kazaya kamu aracı karıştıysa.
- Kamu malına zarar verildiyse.
- Sadece üçüncü kişilere ait eşyaya zarar geldiyse.
- Yaralanma veya ölüm varsa.
Kararsız kaldığınız anlarda en güvenli yol şudur: Olay yerinin güvenliğini sağlayın, fotoğraf alın ve polis ya da jandarma çağırın. Özellikle bedeni zarar, alkol şüphesi, sigortasız araç veya kamu malı başlığı varsa sürücüler arası formla ilerlemeyin.
Bir başka kritik ayrım da anlaşmazlık durumudur. Taraflar kazanın oluş şeklini yazıya dökemiyor, biri imza atmıyor ya da olay yerinde gerilim yükseliyorsa sürücüler arası form pratik olmaktan çıkar. Böyle bir durumda sonradan "keşke resmi ekip çağırsaydık" denmemesi için kolluk tutanağı daha sağlam zemin oluşturur.
Rakip içeriklerde sık düşülen hata, "ikiden fazla araç varsa tutanak tutulmaz" cümlesidir. Bu doğru değildir. Çok araçlı maddi hasarlı kazalarda birden fazla form kullanılabilir. Asıl mesele, her formun ilgili sürücüler tarafından imzalanması ve olay zincirinin tutarlı kurulmasıdır.
Kaza Tespit Tutanağı Nasıl Doldurulur?
Kaza anında yapılan en büyük hata, formu aceleyle doldurup olayın görsel kaydını ihmal etmektir. Doğru sıra şöyledir: önce güvenliği sağlamak, sonra fotoğraf ve video almak, ardından belgeyi doldurmak. Araçlar trafiği tehlikeye sokuyorsa, mümkünse fotoğraf sonrası güvenli bir noktaya çekilip form o alanda tamamlanabilir.
Fotoğraflarda sadece hasarlı bölge değil; plakalar, araçların yol içindeki konumu, şerit ilişkisi, fren izi, kavşak yapısı, trafik lambası, levha ve yol çizgisi de görünmelidir. Tek açıdan alınmış yakın plan tampon fotoğrafı çoğu zaman yeterli olmaz. Kusur değerlendirmesini asıl etkileyen, darbenin yeri kadar olay geometrisidir.
Formu doldururken şu sırayı izleyin:
- Tarih ve saat: Kazanın günü ve saati eksiksiz yazılır.
- Yer bilgisi: İl, ilçe, mahalle, cadde ve sokak mümkün olduğunca açık yazılır.
- Görgü tanıkları: Varsa adı, telefonu ve kısa iletişim bilgisi eklenir.
- Sürücü bilgileri: A ve B araçları için kimlik, ehliyet ve iletişim alanları doldurulur.
- Araç bilgileri: Plaka, marka-model, kullanım şekli ve şasi bilgileri yazılır.
- Trafik sigortası bilgileri: Poliçe numarası, şirket unvanı, başlangıç-bitiş tarihi ve ilgili alanlar işlenir.
- İhlal kutucukları: Uygunsa işaretlenir; zorunlu değildir ama değerlendirmeyi hızlandırır.
- İlk darbe alanı: Araç şemasında ok ile gösterilir.
- Kroki: Araçların yönü, şeritler, cadde-sokak adı, levha ve çarpışma noktası çizilir.
- Sürücü görüşü: Her sürücü olayı kısa ve somut cümlelerle kendi açısından yazar.
- İmza: İlgili tüm sürücüler imzalar.
Sürücü görüşü kısmında uzun savunma metni yazmak yerine, olayın çekirdeğini kurmak daha etkilidir. "Sağ şeritte ilerlerken sol şeritten önüme geçti", "park halindeki araca geri manevrada çarptı", "kırmızı ışıkta dururken arkadan vurdu" gibi açık cümleler, dağınık anlatımdan daha işe yarar.
Krokide En Sık Yapılan Hatalar
Kroki alanı boş bırakıldığında veya gelişigüzel çizildiğinde dosya zayıflar. En çok görülen hatalar şunlardır:
- Araçların gidiş yönünü işaretlememek
- Şerit çizgisi ve yol düzenini göstermemek
- Cadde ya da sokak bilgisini yazmamak
- İlk temas noktasını belirsiz bırakmak
- Park halindeki araç ile hareketli aracı aynı şekilde çizmek
Kaza Tespit Tutanağı Online Olarak Doldurulur mu?
Evet. Mobil kaza tutanağı tarafında resmi çözüm, SBM altyapısı içindeki Sigortam360 uygulamasıdır. Bu yöntem, özellikle poliçe bilgisini hızlı çekmek, konumu otomatik almak ve tutanağı dijital imza ile tamamlamak isteyen kullanıcılar için pratiktir. Kağıt formu tamamen dışlamaz; ama uygun şartlarda işi hızlandırır.
Kaza Tespit Tutanağı Kaç Gün Geçerli?
Bu sorgu çok aranır; fakat cümle eksik kurulmuştur. Kaza tespit tutanağının kendisi için tek satırlık "şu kadar gün geçerlidir" cevabı vermek yanıltıcı olur. Asıl izlenmesi gereken şey, evrakın ne zaman iletildiği, kusur değerlendirmesinin ne zaman yapıldığı ve itiraz süresinin ne zaman başladığıdır.
| Süre / Aşama | Ne İçin Kullanılır? | Pratik Anlamı |
|---|---|---|
| Aynı gün / ilk iş günü | Evrakı bekletmeden sigortaya veya servise iletmek | En güvenli yaklaşım budur |
| 3 iş günü | Sigorta şirketlerinin kusur değerlendirmesi | %0, %50, %100 oranları oluşur |
| 3 iş günü | Mutabakat çıkmazsa komisyon süreci | Nihai kusur kararı verilir |
| 5 iş günü | Kusur oranına itiraz | Bildirimden sonra başlar |
| 8 iş günü | Trafik hasarında ödeme | Belgeler tamamlandıktan sonra |
Buradaki en kritik başlık, itirazdaki 5 iş günüdür. Kullanıcılar çoğu zaman bunu "tutanağın genel geçerlilik süresi" sanır. Oysa asıl sert sınır, kusur bildirimi sonrası açılan itiraz penceresindedir. Bu nedenle dosyayı sorgulamayı geciktirmemek gerekir.
Hasar ihbarı tarafında ise en güvenli yaklaşım, evrakı aynı gün ya da takip eden ilk iş günü içinde sigortaya, acenteye veya servise ulaştırmaktır. Formu araçta günlerce bekletmek, süreç yönetimini gereksiz yere zayıflatır.
Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama Nasıl Yapılır?
Kaza tespit tutanağı sorgulama için en çok kullanılan kanal SBM ekranıdır. Kullanıcılar plaka ve kimlik bilgileri gibi verilerle dosyanın hangi aşamada olduğunu, sonuçlanıp sonuçlanmadığını ve kusur oranının sisteme düşüp düşmediğini görebilir.
E-Devlet tarafında da doğrudan ilgili hizmetler bulunur. Emniyet Genel Müdürlüğü için Polis Bölgesi İçin Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı Sorgulama ekranı üzerinden dosya durumuna ulaşabilirsiniz. Jandarma bölgesindeki kayıtlar için de ilgili sorgulama hizmeti kullanılır. SBM'nin resmi KTT ekranı ile e-Devlet, kullanıcıların en çok başvurduğu iki ana kanaldır.
SMS tarafında 5664 hattı da kullanılır. Bu kanal pratik olsa da ücretlidir. Ekran üzerinden detaylı belge takibi yapmak isteyenler için SBM ve e-Devlet daha açıklayıcı olur.
Tutanak sonucu, aracın hasar geçmişi ve dosya akışı daha sonra TRAMER tarafına da yansır. İkinci elde araç geçmişini okurken kaza tutanağı ile hasar kaydı ilişkisini doğru kurmak isterseniz TRAMER kaydı nedir yazısı bu sayfayı tamamlar.
Kusur Oranı Nerede Yazar ve Nasıl Belirlenir?
Kusur oranı kağıt formun üzerinde yazmaz.
Bu çok temel ama çok karıştırılan bir ayrımdır. Sürücüler tutanağa olayı anlatır; sistem kusur oranını sonradan üretir. Yani "formu doldurdum ama üzerinde suç oranı yok" durumu normaldir.
Değerlendirme üç ana oranla yapılır:
- %0 kusur: Araç için kusur yüklenmemiştir.
- %50 kusur: Her iki tarafta da pay vardır.
- %100 kusur: Araç tam kusurlu kabul edilmiştir.
Sigorta şirketleri, tutanak ve fotoğraflar sisteme girdikten sonra kendi değerlendirmelerini yapar. Aynı oranlarda buluşurlarsa dosya sonuçlanır. Farklı oranlar çıkarsa dosya komisyona gider. Bu yüzden fotoğraf kalitesi, kroki doğruluğu ve sürücü görüşünün açıklığı gerçekten fark yaratır.
Arkadan çarpma, kırmızı ışık ihlali, hatalı şerit değiştirme, kontrolsüz kavşak girişi veya park halindeki araca vurma gibi senaryolarda değerlendirme kalıpları daha hızlı oturur. Belirsiz şerit düzeni, yetersiz fotoğraf ve eksik kroki ise dosyayı gri alana iter.
Kaza Tespit Tutanağına İtiraz Süresi ve Dilekçesi
Kaza tespit tutanağına itiraz süresi, kusur oranı tarafınıza bildirildikten sonra başlayan 5 iş günlük süredir.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, itirazın salt "ben katılmıyorum" cümlesiyle güçlenmemesidir. Yeni bilgi ve belge sunabilmek gerekir. Başka açıdan çekilmiş fotoğraflar, güvenlik kamerası görüntüsü, araç içi kamera kaydı, yanlış plaka/poliçe girişi, eksik kroki veya gözden kaçan trafik işareti bu aşamada dosyanın yönünü değiştirebilir.
- Olay yerini daha açık gösteren yeni fotoğraflar
- Güvenlik kamerası veya araç kamerası kaydı
- Görgü tanığı iletişim bilgisi
- Yanlış yazılmış plaka, poliçe veya sürücü bilgisi
- Krokide atlanan şerit, yön veya levha bilgisi
Şirketler arası mutabakatla sonuçlanan dosyalarda itiraz ilk aşamada sigorta şirketi üzerinden yürür. İki aracın trafik sigortası aynı şirketteyse, kusur değerlendirmesi taraflara bildirildikten sonra 5 iş günü içinde SBM'nin Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama ve İtiraz adımı üzerinden itiraz yapılabilir. Bu süre geçtikten sonra iş zorlaşır; bu yüzden kullanıcıya gelen SMS ve e-posta bildirimlerini kaçırmamak gerekir.
Kaza Tespit Tutanağına İtiraz Dilekçesinde Neler Olmalı?
İtiraz dilekçesi uzun olmak zorunda değildir. Ama şu bilgileri taşımalıdır:
- Kaza tarihi ve dosya / ihbar bilgisi
- Araç plakaları
- İtiraz edilen kusur oranı
- Neden yanlış değerlendirildiğine dair kısa ve somut açıklama
- Eklenen yeni belge ve görsel listesi
Sigorta şirketi üzerinden sonuç alınamazsa, uyuşmazlık Sigorta Tahkim Komisyonu ve özel hukuk yollarına taşınabilir. Burada da en güçlü dayanak yine tutarlı fotoğraf, düzgün kroki ve zamanında sunulmuş ek belgelerdir.
Özel Durumlar: Tek Taraflı, Çok Araçlı ve Kiralık Araç Kazaları
Tek taraflı kaza, sürücüler arası maddi hasarlı kaza tespit tutanağının doğal kullanım alanı değildir. Duvara, bariyere, direğe, boş alanda başka araç olmadan yapılan çarpma gibi olaylarda sürücüler arası anlaşma formu mantığı oluşmaz.
Çok araçlı maddi hasarlı kaza tarafında ise yanlış bilgi çok yaygındır. Burada "tutanak tutulamaz" demek doğru değildir. Birden fazla form kullanılabilir. Kritik olan, olay zincirinin kopmaması ve ilgili sürücülerin kendi form setlerini tutarlı biçimde imzalamasıdır.
Kiralık araç kullanıyorsanız, tutanağı doldurduktan sonra bağlı bulunduğunuz şirketi bekletmeden bilgilendirin. Kiralama sözleşmeleri, kaza anındaki bildirim yükümlülüğünü çoğu zaman ayrıca düzenler. Bu ayrımı daha geniş görmek isterseniz araç kiralama şartları içeriği faydalı olur.
Tutanak Sonrası Araç Onarım Süreci
Araç yürür halde değilse, ilk iş çekici veya yol yardım desteğidir. Bu aşamada konum, güvenlik ve trafik akışı önceliklidir. Size en yakın hizmet veren noktaları görmek için Otoyer’deki yol yardım servisi işletmelerine bakabilirsiniz.
Hasar onarımı başladığında dosya çoğu zaman servis, kaporta ve boya tarafına açılır. Tampon, çamurluk, kapı, kaput, stop ve aydınlatma grubundaki onarımlarda sürecin düzgün yönetilmesi için deneyimli noktalara gitmek gerekir. Bu aşamada şehir bazlı seçenekleri oto kaporta merkezi listelerinde karşılaştırabilirsiniz.
Onarım bittiğinde iş tamamen kapanmış sayılmaz. Ön düzen, yürüyen aksam, direksiyon doğrultusu, sensörler ve aydınlatma kalibrasyonu gibi başlıkların da kontrol edilmesi gerekir. Bu nedenle teslim sonrası bir genel araç check-up yaptırmak, özellikle daha sert darbelerde mantıklı bir son kontroldür.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaza tespit tutanağı nereden alınır?
Sigorta şirketlerinden temin edilebilir, PDF olarak indirilebilir ve araçta basılı halde saklanabilir. İsteyen sürücüler mobil uygulama üzerinden de tutanak düzenleyebilir.
Kaza tespit tutanağı örneği PDF nasıl indirilir?
Boş formu PDF olarak indirip çıktısını araçta saklamak en pratik yöntemlerden biridir. Basılı nüsha, telefon şarjı veya bağlantı problemi yaşanan anlarda ciddi kolaylık sağlar.
Kaza tespit tutanağında kusur oranı nerede yazar?
Kusur oranı kağıt formun üzerinde yazmaz. Form, olayın anlatımı ve delil üretimi içindir. Kusur oranı daha sonra sigorta şirketleri ve gerekirse komisyon tarafından belirlenir; sonuç SBM sorgulama ekranında görülür.
Kaza tespit tutanağı kaç gün geçerli?
Bu soruya tek rakamla cevap vermek eksik olur. Evrakı bekletmeden sigortaya iletmek gerekir. Şirket değerlendirmesi ve komisyon aşaması 3 iş günlük bloklarla ilerler; kusur oranına itiraz süresi ise bildirimden sonra 5 iş günüdür.
Kaza tespit tutanağına itiraz süresi ne kadar?
Kusur oranı tarafınıza bildirildikten sonra 5 iş günüdür. İtirazın güçlü olması için yeni bilgi ve belge sunulması gerekir.
Kaza tespit tutanağı sorgulama nasıl yapılır?
SBM’nin KTT sorgulama ekranı, e-Devlet’teki ilgili hizmetler ve ücretli SMS kanalı kullanılabilir. En pratik ve detaylı yöntem genellikle SBM ve e-Devlet ekranlarıdır.
İmzalanmayan tutanak geçerli olur mu?
Hayır. Kağıt formda ilgili sürücü imzaları yoksa tutanak geçersiz sayılır. Elektronik ortamda düzenlenen mobil tutanaklarda dijital imza/onay süreci esas alınır.
İkiden fazla araç varsa kaza tespit tutanağı tutulur mu?
Evet, çok araçlı maddi hasarlı kazalarda birden fazla form kullanılabilir. Önemli olan her formun ilgili sürücüler tarafından imzalanması ve olay sırasının tutarlı kurulmasıdır.